Διατροφή Συζύγων μετά τη Διακοπή της Συμβίωσης: Ο Οδηγός Διάστασης

Συγγραφέας: Αναστάσιος Ντόζης

Ημερομηνία: 6 Ιουνίου 2024

Όταν ένας γάμος δεν εξελίσσεται ομαλά και οι δρόμοι των συζύγων χωρίζουν, ένα από τα πιο φλέγοντα και άμεσα ζητήματα που ανακύπτουν είναι αυτό της οικονομικής συντήρησης. Πώς μπορεί ο οικονομικά ασθενέστερος σύζυγος να καλύψει τις ανάγκες του μόλις διακοπεί η κοινή συμβίωση;
Σε αυτό το άρθρο, θα αναλύσουμε αποκλειστικά την αξίωση διατροφής μεταξύ των συζύγων κατά την περίοδο της διάστασης (δηλαδή μετά τον χωρισμό αλλά πριν την έκδοση του τελεσίδικου διαζυγίου), αφήνοντας κατά μέρος το ζήτημα της διατροφής των τέκνων.

1. Η υποχρέωση συνεισφοράς κατά τη διάρκεια του γάμου

Για να κατανοήσουμε τι συμβαίνει μετά τον χωρισμό, πρέπει να δούμε τι ισχύει κατά τη διάρκεια του γάμου. Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα (άρθρα 1389 επ.), οι σύζυγοι έχουν αμοιβαία υποχρέωση να συνεισφέρουν από κοινού στις ανάγκες της οικογένειας, ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του (εισοδήματα, περιουσία, προσωπική εργασία).
Αυτή η υποχρέωση περιλαμβάνει τη διατροφή των ίδιων, των παιδιών τους και γενικά τα έξοδα λειτουργίας του κοινού οίκου.

2. Τι αλλάζει στην υποχρέωση διατροφής μόλις διακοπεί η συμβίωση;

Μόλις οι σύζυγοι χωρίσουν και πάψει να υπάρχει «κοινός οίκος», η γενική υποχρέωση συνεισφοράς στις οικογενειακές ανάγκες σταματά, καθώς δεν νοείται πλέον κοινό νοικοκυριό.
Ωστόσο, η υποχρέωση για αμοιβαία διατροφή δεν εξαφανίζεται, αλλά μετασχηματίζεται. Ο σύζυγος που δικαιούται διατροφή μπορεί πλέον να την απαιτήσει σε χρήμα, προκαταβαλλομένη κάθε μήνα.

Πώς υπολογίζεται το ποσό της διατροφής σε διάσταση;

Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει κατά τη συμβίωση (όπου οι υποχρεώσεις εκπληρώνονται αθροιστικά), στη διάσταση γίνεται ένα είδος «συμψηφισμού».
Ουσιαστικά, δικαιούχος της διατροφής είναι ο σύζυγος που οφείλει τη μικρότερη συνεισφορά. Το ποσό που θα λάβει ως διατροφή σε χρήμα είναι η διαφορά μεταξύ της μεγαλύτερης συνεισφοράς του άλλου συζύγου και της δικής του μικρότερης.
Το ύψος της διατροφής προσδιορίζεται με βάση:

1. Τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί υπό καθεστώς έγγαμης συμβίωσης.
2. Τις νέες ανάγκες που προέκυψαν λόγω της χωριστής διαβίωσης.
3. Τις τρέχουσες οικονομικές δυνάμεις του υπόχρεου συζύγου.

3. Οι δύο βασικές προϋποθέσεις για τη διεκδίκηση διατροφής

Για να γεννηθεί η υποχρέωση διατροφής μετά τη διακοπή της συμβίωσης, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά δύο κρίσιμες προϋποθέσεις:

Α. Οικονομική διαφορά (Όχι Απορία)

Αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο διαφοροποίησης:

Για τη διατροφή κατά τη διάρκεια της διάστασης, ο νόμος δεν απαιτεί ο δικαιούχος σύζυγος να είναι άπορος (δηλαδή να μην έχει καθόλου εισοδήματα). Αρκεί απλώς να είναι οικονομικά ασθενέστερος από τον υπόχρεο σύζυγο.
(Αντίθετα, για τη διατροφή μετά το διαζύγιο, η απορία του δικαιούχου είναι απαραίτητη προϋπόθεση).

Β. Εύλογη Αιτία διακοπής της συμβίωσης

Ο σύζυγος που ζητά διατροφή πρέπει:

• Είτε να διέκοψε τη συμβίωση για εύλογη αιτία.
• Είτε να εγκαταλείφθηκε από τον άλλο σύζυγο (χωρίς δική του υπαιτιότητα).

Τι θεωρείται εύλογη αιτία; Κάθε γεγονός το οποίο, αντικειμενικά εξεταζόμενο, δικαιολογεί τη διακοπή της κοινής ζωής (π.χ. κακοποίηση, συστηματική παραμέληση, μοιχεία, ασύμφωνία χαρακτήρων που καθιστά τη συμβίωση ανυπόφορη). Η εύλογη αιτία μπορεί να οφείλεται σε υπαιτιότητα του ενός συζύγου, του άλλου, ή και των δύο.

4. Πότε παύει η αξίωση διατροφής λόγω διάστασης;

Η αξίωση αυτή ισχύει όσο οι σύζυγοι είναι τυπικά παντρεμένοι. Σταματά οριστικά αφότου λυθεί αμετακλήτως ο γάμος (έκδοση τελεσίδικου διαζυγίου).
Μετά τη λύση του γάμου, αν ο ένας σύζυγος εξακολουθεί να χρειάζεται οικονομική στήριξη, γεννάται μια νέα, εντελώς διαφορετική αξίωση (διατροφή μετά το διαζύγιο - άρθρο 1442 ΑΚ). Αυτή η νέα αξίωση απαιτεί την άσκηση νέας αγωγής και έχει διαφορετικές, πιο αυστηρές προϋποθέσεις (αποσυνδέεται από την υπαιτιότητα του χωρισμού και απαιτεί απορία του δικαιούχου).

Συμπέρασμα: Η ανάγκη για εξειδικευμένη νομική υποστήριξη

Τα ζητήματα διατροφής μεταξύ συζύγων είναι πραγματικά σύνθετα. Κάθε υπόθεση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες, και οι λεπτομέρειες της έγγαμης ζωής και της οικονομικής κατάστασης παίζουν καθοριστικό ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα.
Σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης, υπάρχει η δυνατότητα επιδίωξης καταβολής διατροφής άμεσα, μέσω της διαδικασίας των Ασφαλιστικών Μέτρων και της έκδοσης προσωρινής διαταγής, μέχρι να εκδικαστεί η κύρια αγωγή.

Χρειάζεστε έμπειρο δικηγόρο οικογενειακού δικαίου;

Το δικηγορικό μας γραφείο έχει χειριστεί πλήθος υποθέσεων διατροφής συζύγων και τέκνων. Είμαστε σε θέση να σας υποστηρίξουμε αποτελεσματικά και με ψυχραιμία σε αυτή τη δύσκολη μεταβατική περίοδο, διασφαλίζοντας τα δικαιώματά σας πάντα με αίσθημα ευθύνης και με αντικειμενικά λογικό κόστος.